Natuurlijke ingrediënten

We krijgen regelmatig vragen over de natuurlijkheid van bepaalde producten. Helaas is er op zo’n vraag zelden een goed kort antwoord te geven. Of iets natuurlijk is of juist niet is een kwestie van smaak en mening. Over aanverwante zaken als biologisch, milieuvriendelijk en duurzaam is iets meer te zeggen.

Natuurlijk in het kort

Als een cosmetisch product of een cosmeticagrondstof ‘natuurlijk’ wordt genoemd dan betekent dat, dat de fabrikant, verkoper of wie deze uitspraak maar doet van mening is dat het product ‘natuurlijk’ is. Het hoeft op geen enkele manier anders te zijn dan andere cosmetica of cosmeticagrondstoffen. Het kan natuurlijk wel. Het is iedereen toegestaan om welk cosmetisch product of welke cosmetica grondstof dan ook ‘natuurlijk’ te noemen. Er is geen wettelijke regeling op dit punt en ook geen algemeen geaccepteerde definitie. Als u ‘natuurlijke’ cosmetica koopt dan kan dat identiek zijn aan een willekeurig ander cosmetisch product dat niet als ‘natuurlijk’ wordt aangeprezen.

Anders gezegd: het begrip ‘natuurlijk’ is een mening en niet een feit. Het mooie van feiten is dat ze altijd en voor iedereen gelden. Als we schijven dat amandelolie bij normale omstandigheden vloeibaar is, dan is dat een feit: altijd en voor iedereen waar. Als we zeggen dat het natuurlijk is, dan is dat onze mening, een ander kan daar anders over denken. Bijvoorbeeld omdat de olie in een fabriek uit de noten wordt gehaald, en wat is er nu natuurlijk aan een fabriek?

Filosofisch

Meer filosofisch zou je je kunnen afvragen of er wel iets kan bestaan als natuurlijke cosmetica. Cosmetica is bedoeld om je ‘mooier’ te laten lijken dan je bent. Dus om niet je natuurlijke ik te laten zien, maar iets dat kennelijk mooier is dan de natuur. Mensen ruiken van nature naar zweet, niet naar viooltjes. Rimpels en vlekken ontstaan van nature naarmate je ouder wordt. Dieren gebruiken hooguit water en zand om zich te reinigen: de ultieme natuurlijke cosmetica. Gebruik van cosmetica is bedoeld om de natuur tegen te werken of om het natuurlijke te bedekken. In die zin is de term ‘natuurlijke cosmetica’ met zichzelf in tegenspraak.

Cosmetica groeit niet aan de boom en wordt niet in mijnen gedolven. Cosmetica wordt in de fabriek gemaakt, of eventueel in de keuken, maar in elk geval niet in de natuur.

Het woord natuurlijk in ‘natuurlijke’ cosmetica zegt dus op zich zelf helemaal niets. Als u wilt weten wat er natuurlijk is aan de natuurlijke zeep die u heeft gekocht dan moet u aan de fabrikant vragen waarom deze het natuurlijk vindt. Bent u tevreden met dat antwoord? Mooi!

Kritisch

Misschien wel goed een beetje kritisch te zijn. Is een bepaalde zeep natuurlijk omdat het van olijfolie is gemaakt? Die olijfolie is misschien wel natuurlijk, maar het loog dat gebruikt wordt om de zeep te maken is een bijproduct van de chloorindustrie. Met andere woorden: deels natuurlijk is heel makkelijk, helemaal natuurlijk is een heel ander verhaal.

Lastig

We merken soms dat juist klanten die nadrukkelijk om natuurlijke producten vragen soms problemen hebben met de bijbehorende nadelen. Twee voorbeelden uit de praktijk:

  • Gele bijenwas. De kleur was deze keer minder donker dan bij veel eerdere leveringen. Dat kan, het is een natuurlijk product en de natuurlijke kleur kan de ene keer anders uitpakken dan de andere keer. Oplossing: gebruik witte bijenwas. Of accepteer dat natuurlijk betekent dat de kleur en andere eigenschappen niet altijd helemaal hetzelfde zijn.
  • Scharleiolie. De geur week af van eerdere leveringen. Herkomst, weer en productiewijze zorgen ervoor dat de ene etherische olie niet per sé zo ruikt als de andere. De spreiding in geur kan behoorlijk zijn. Oplossing: gebruik losse geurstoffen, al dan niet natuurlijk en geen mengsels zoals een etherische olie. Of accepteer dat natuurlijk betekent dat de geur en andere eigenschappen niet altijd helemaal hetzelfde zijn.

Zijn uw producten natuurlijk?

Zoals hiervoor aangegeven kan het woord ‘natuurlijk’ van alles betekenen.

We zijn om die reden zuinig met het woord. Komt u het in een artikelbeschrijving tegen dan bedoelen we het volgende.

Cosmeticagrondstoffen

Bij cosmeticagrondstoffen gebruiken we de term natuurlijk, als de moleculen waar de grondstof uit bestaat door de natuur zijn gemaakt. Amandelolie is dus natuurlijk, al is deze geraffineerd. Cetylalcohol is gemaakt van plantaardige olie, maar wel in de fabriek, dat is dus niet natuurlijk. Vaseline is op natuurlijke wijze in de grond ontstaan en is dus natuurlijk. Smeerwortelextract komt weliswaar niet zo in de natuur voor, maar de moleculen zijn wel allemaal door de natuur gemaakt: natuurlijk.

Cosmos standaard

We wijken daarbij af van de Cosmos standaard. Deze standaard is door een aantal Europese organisaties van fabrikanten, certificeerders, gebruikers en andere belanghebbenden opgesteld. Ze hebben afgesproken dat cosmetica die aan die standaard voldoet natuurlijk is.

We vinden dat er veel vreemde keuzes zijn gemaakt, en nemen deze daarom niet over. Wel geven we hier en daar aan of iets natuurlijk is volgens de regels van de Cosmos standaard.

Geurstoffen

Bij geurstoffen hebben we wel een standaard geaccepteerd, namelijk ISO 9235 . Ook hier valt wat op af te dingen, maar er zijn minder vreemde keuzes gemaakt dan bij de Cosmos standaard.

Zijn uw producten duurzaam?

Duurzaam betekent voor ons samengevat: geen stoffen opmaken en geen onverwerkbaar afval nalaten.

Een simpel voorbeeld: aardolie is op zeker moment op, dus producten gemaakt van aardolie zijn niet duurzaam. Plastic afval doet er duizenden jaren over om te verteren en is daarom niet duurzaam.

Voorbeelden van niet duurzame producten die we gebruiken zijn vaseline, calciumcarbonaat en andere stoffen die uit mijnen komen. Als de mijn leeg is is de grondstof op. Plastic flessen, pitten, zakken en doppen zijn een ander voorbeeld.

Echter, we hebben niet altijd een volledige kijk op de productie. Als de energie waarmee een etherische olie wordt gemaakt uit steenkool komt dan is de etherische olie niet duurzaam geproduceerd. Is deze uit waterkracht gewonnen is de olie op dat punt wel duurzaam.

We streven naar duurzaamheid, maar het is nog vaak lastig om een goed beeld te krijgen van hoe duurzaam een product is. We zien het dan ook als een opdracht aan onszelf om hier een beter beeld van te krijgen.

Zijn uw producten milieuvriendelijk?

Het beste voor het milieu is zo min mogelijk gebruiken: consuminder. Omdat cosmetica luxe is, dus niet nodig, is cosmetica in zekere zin altijd slecht voor het milieu. Gebruik niet meer dan je nodig vindt, dat is het beste voor het milieu. Nog beter, kijk eens of je niet nog wat minder kan gebruiken. Bedankt dat veel huidproblemen worden veroorzaakt door langdurig en te vaak wassen, minder vaak douchen en niet altijd met douchegel insmeren is vaak goed voor huid, milieu en portemonnee.

Voor grondstoffen is het heel lastig te bepalen of iets milieuvriendelijk is. Je moet eigenlijk voor elk product een uitgebreide berekening maken en daarbij zaken vergelijken die niet vergelijkbaar zijn. Product A kost veel grondstoffen, maar weinig energie. Product B kost weinig grondstoffen, maar veel energie. Welke is het milieuvriendelijkste?

Rozengeur

Een synthetisch rozenparfum is waarschijnlijk meestal minder slecht voor het milieu dan etherische rozenolie. Er is heel veel energie en ruimte nodig voor de productie van rozenolie. Voor de synthetische variant is ook wel energie nodig, maar veel minder. Zout en vaseline breken niet af in het milieu, maar ze doen er ook geen kwaad. Veel soorten etherische olie breken slecht af en zijn zeer schadelijk voor het milieu, maar in cosmetica wordt zo weinig gebruikt dat dat in de praktijk zelden een probleem is.

Er is geen reden om aan te nemen dat natuurlijke stoffen beter zijn voor het milieu dan synthetische stoffen. De rozenolie is maar één voorbeeld. Natuurlijke stoffen kunnen milieuschadelijk zijn, waar een vergelijkbare synthetische stof dat niet is.

Zijn uw producten 100% zuiver?

Dit zijn eigenlijk twee vragen, die we beide behandelen.

Zijn er stoffen toegevoegd aan het product?

Soms wel. Aan onze citroenolie en veel andere etherische olie is een antioxidant toegevoegd. Dat zorgt ervoor dat de olie langer bruikbaar is en er zich minder snel schadelijke stoffen in ontwikkelen. Zo zijn er meer voorbeelden. Als we iets toevoegen staat dat aangegeven in de beschrijving van het product. Ook kunnen soms kleine restanten van hulpstoffen achterblijven in een product. Dit geven we aan als we het weten.

Zijn er stoffen verwijderd uit het product?

Soms wel. Onze plantaardige olie is vaak geraffineerd, tenzij dit niet nodig is zoals bij jojobaolie en wonderolie. Raffinage levert een olie op die niet stinkt, minder donker is gekleurd en langer houdbaar is. In de productbeschrijving geven we in het algemeen aan of en hoe geraffineerd is.

Gewenste stoffen zoals vitamines worden bij raffinage ook deels verwijderd, maar dit is een tijdelijk probleem. Geraffineerde olie is stabieler dan niet geraffineerde, waardoor ook de vitamines langer behouden blijven. Na enige tijd is de geraffineerde olie rijker dan de niet geraffineerde.

Zijn uw producten chemisch?

Chemisch betekent dat een stof gemaakt is van moleculen, atomen, ionen en andere deeltjes. Alle materie is daarom chemisch. Elke mens is van het puntje van de teen tot het puntje van het haar 100% chemisch.

We kunnen daarom met een gerust hart zeggen dat al onze stoffen, zowel de natuurlijke als de synthetische 100% chemisch zijn.

 

Zijn uw producten biologisch / ecologisch / organisch?

Soms worden deze termen gezien als een soort synoniem voor ‘natuurlijk’, in dat geval: kijk daar.

Bij levensmiddelen en landbouwproducten kan biologisch / ecologisch / organic een bepaalde productiemanier betekenen. Het gaat dan om plantaardige of dierlijke grondstoffen, waarbij geen of minder kunstmest en bestrijdingsmiddelen worden gebruikt.

Als je biologische sla in de winkel koopt mag je er op rekenen dat deze volgens deze methoden is geteeld. Er zijn wetten om dit af te dwingen en er zijn controle-organisaties die dit controleren.

Cosmetica en cosmeticagrondstoffen mag je ook wel biologisch / ecologisch / organic noemen, maar er is geen wettelijke basis voor. Dat betekent dat iedereen elke cosmeticagrondstof en elk cosmetisch product biologisch mag noemen, ongeacht de herkomst. Vaak zal dat vergelijkbaar zijn met de wettelijk geregelde levensmiddelen, maar er zal ook geknoeid worden. Tenslotte kan je voor biologisch wasmiddel meer geld rekenen, al zit er hetzelfde in als in het niet biologische middel.

Onze keuzes hierin

Omdat er wettelijk niets geregeld is, is het voor ons lastig in te schatten of er meerwaarde is voor ons en onze klanten .

We hebben een aantal van onze producten aangeduid als “org”, van organic. In de webwinkel, op het etiket en elders staat er dan (org) aan het einde van de productnaam. Producten die we op die manier aanduiden zijn door ons ingekocht bij bedrijven die gecertificeerd zijn als biologisch / ecologisch / organic door een organisatie die wij betrouwbaar achten.